اثر سطوح چربی بر صفات بیوشیمیایی خون جوجه های گوشتی

امتیاز کاربران

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال
 

اثر سطوح مختلف چربی و نوع افزودنی (آنتی بیوتیک و پروبیوتیک) بر صفات بیوشیمیایی خون و عملکرد جوجه های گوشتی
سید داوود شریفی ، احسان تواضعی ، علی اکبر خادم و عباس برین
(E-mail: این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید)
تاریخ وصول مقاله:30/9/87_تاریخ پذیرش مقاله:15/8/89

چکیده


براي بررسی اثر دو سطح چربی (سه و شش درصد) و سه نوع افزودنی (بدون افزودنی، فلاوومایسین و پروتکسین) بر عملکرد و صفات بیوشیمیایی خون از 288 قطعه جوجه یک روزه نر سویه تجاري راس 308 در یک آزمایش فاکتوریل(3×2) در قالب طرح کاملاً تصادفی استفاده شد. پرندگان به طور تصادفی در شش تیمار و با چهار تکرار و 12 پرنده در هر تکرار توزیع شدند. نتایج نشان داد که مصرف خوراك و افزایش وزن جوجه هاي تیمار حاوي چربی + فلاوومایسین بیشتر از جوجه های تیمار های حاوی چربی+ پروتکسین بود (P<0.05). غلظت کلسترول، HDLوLDL سرم خون جوجه هایی که با جیره حاوی شش درصد چربی تغذبه شدند بیشتر بود و غلظت کلسترول HDL و LDL و کلسترول جوجه های پروتکسین دریافت نمودند کمترین مقداربود (P<0.05). نتایج نشان داد که استفاده از پروتکسین در جیره هاي حاوي چربی سبب کاهش مصرف خوراك و میزان افزایش وزن جوجه هاي گوشتی شده و کاهش رشد با افزایش سطح چربی در جیره شدیدتر میشود.


کلمات کلیدی: آنتی بیوتیک، پروبیوتیک، جوجه گوشتی، چربی

 

مقدمه

در سال هاي اخیر استفاده از مواد افزودنی نظیر ترکیبات محرك رشد در تغذیه طیور متداول شده است. پروبیوتیک ها افزودنی هاي زنده میکروبی هستند که با ایجاد تعادل در جمعیت فلور میکروبی روده، از عفونت هاي گوارشی پیشگیري نموده و بر بهبود عملکرد حیوان و تقویت سیستم ایمنی اثر مثبت دارند (3و 6). آنتی بیوتیک ها نیز گروهی از ترکیبات شیمیایی هستند که به صورت بیولوژیکی توسط گیاهان یا میکروارگانیسم هاي معین (معمولاً قارچ ها) تولید و مانع رشد باکتري ها می شوند(5). چون انرژي چربی ها زیاد است لذا با اضافه کردن آنها به جیره غذایی، انرژي قابل متابولیسم آن افزایش می یابد. ولی به هرحال براي جذب چربی به داخل سیستم باب کبدي لازم است که میسل تشکیل شود.  میسلها مخلوطی از نمک هاي صفراوي، اسیدهاي چرب، مونوگلیسیریدها و گلیسرول هستند که با اتصال به اسیدهاي چرب، مونوگلیسریدها و ویتامین هاي محلول در چربی جذب آنها را تسهیل می کنند. بنابراین براي جذب چربی ها وجود مقدار کافی نمک هاي صفراوي و تعادل بین اسیدهاي چرب اشباع و غیراشباع ضروري است (9) ولی در اثرفعالیت فلور میکروبی در دستگاه گوارش ترکیب اسیدهاي صفراوي تغییر میکند ( 5). تغییر اسیدهاي صفراوي توسط فلور میکروبی دستگاه گوارش (دکونژوگه شدن [1] و دهیدروکسیله شدن[2])، به جذب چربی ها آسیب می رساند و تولیدات سمی حاصل از تجزیه آنها می تواند سبب کاهش رشد شود ( 5). با مصرف آنتی بیوتیک هاي محرك رشد در جیره غذایی، به دلیل کاهش فلور میکروبی دستگاه گوارش، تغییر و تبدیل بیولوژیک اسیدهاي صفراوي در دستگاه گوارش، انجام نمی گیرد(5).

از طرفی امروزه از باکتري هاي تولیدکننده اسید لاکتیک(نظیر لاکتوباسیل ها، بیفیدوباکترها و استرپتوکوکوس ها[3]) برای ساخت پروبیوتیک ها استفاده می شود. این باکتري ها داراي آنزیم هاي هیدرولیزکننده اسیدهاي صفراوي بوده و با تجزیه آن قابلیت امولسیفه شدن چربی ها و تشکیل میسل و درنتیجه جذب چربی ها کاهش می یابد ( 5). پس با استفاده از پروبیوتیک ها در جیره غذایی، جمعیت باکتري هاي مزبور در روده کوچک افزایش می یابد و این امر ممکن است سبب کاهش قابلیت هضم چربی جیره شود. به نظر می آید که اثر پروبیوتیک ها بر میزان جذب چربی ها، تابعی از میزان چربی در جیره باشد. چون درسال هاي اخیر براي استفاده از آنتی بیوتیک ها به عنوان افزودنی در خوراك دام و طیور محدودیت ایجاد شده است، لذا استفاده از پروبیوتیک ها به عنوان جایگزین آنتی بیوتیک ها رایج شده است. این تحقیق براي بررسی اثر استفاده از آنتی بیوتیک ها و پروبیوتیک ها و میزان چربی موجود در جیره، بر خصوصیات بیوشیمیایی خون و عملکرد جوجه هاي گوشتی انجام شد.

 

مواد و روش ها

 تعداد 288 قطعه جوجه یک روزه نر از هیبرید تجاري راس 308 در یک آزمایش فاکتوریل 3   2   با دو سطح چربی (سه و شش درصد) و سه نوع افزودنی (آنتی بیوتیک، پروبیوتیک و بدون افزودنی) در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تکرار پرورش داده شدند. جوجه ها هر تیمار به طور تصادفی در چهار تکرار و 12 قطعه در هر تکرار و 24 واحد آزمایشی توزیع شدند. جیره هاي آزمایشی براي دو دوره پرورش آغازین (صفرو 21 روزگی) و رشد(42_22 روزگی) مطابق احتیاجات توصیه شده انجمن تحقیقات ملی آمریکا  (1994) تنظیم شد توصیه شده انجمن تحقیقات ملی آمریکا[4]  (1994) تنظیم شد. آنتی بیوتیک فلاوومایسین و پروبیوتیک پروتکسین به مقدار توصیه شده توسط شرکت هاي سازنده به جیره غذایی اضافه شد. خوراك مصرفی و میزان افزایش وزن  جوجه ها در هر واحد آزمایشی به صورت هفتگی اندازه گیري شد. تلفات به صورت روزانه جمع آوري و پس از توزین معدوم شد. میانگین افزایش وزن و خوراك مصرفی نیز باتوجه به تعداد روز جوجه (تعداد روزهایی که جوجه های تلف شده در گله بودند × تعداد تلفات+ تعداد روز های هر دوره × تعداد جوجه در پایان هر دوره) محاسبه شد تا وزن جوجه هاي تلف شده نیز در محاسبات منطور شود.دو روز قبل از پایان هر دوره پرورش (آغازین و رشد) از هر واحد آزمایشی به طور تصادفی یک جوجه انتخاب و دو سی سی خون از ورید بال آنها گرفته شد . بعد از انعقاد نمونه هاي خون، سرم آنها جدا و به منظور تعیین پارامترهاي بیوشیمیایی خون شامل کلسترول، لیپوپروتئین با چگالی کم[5]  ،(LDL) و لیپوپروتئین با چگالی بسیار کم[6](VLDL) لیپوپروتئین با چگالی زیاد[7] (HDL)به آزمایشگاه ارسال شد.داده هاي حاصل از عملکرد و آزمایش هاي خونی (داده هاي تکرار شونده)  با استفاده از نرم افزار آماري SAS [8]به ترتیب براي  مدل هاي آماري زیر تجزیه و میانگین ها به کمک آزمون چند دامنه اي دانکن با هم مقایسه شد:

1)Yijk = μ + αi + βj + αβij + eijk

2) Yijkl = μ + αi + βj + αβij + penkij + timek + eijkl

در این فرمول ها Yijkl و Yijk مقدار هر مشاهده  μ ، میانگین جامعه αi  ، اثر سطح چربی βj ، اثر نوع افزودنی αβIJ   اثر متقابل چربد با افزودنی timek   ، اثر زمان نمونه برداری، penkij اثر قفس و eijkl و eijk  اثر خطای ازمایش می باشد.

 

نتایج و بحث

در مرحله آغازین و کل دوره پرورش، مصرف خوراك جوجه هایی که جیره حاوي سه درصد چربی دریافت کردند بیشتر از جوجه هاي تغذیه شده با شش درصد چربی بود(p<0.01) (جدول های 1و3).کمتر بودن مصرف جیره های حاوي شش درصد چربی در دوره آغازین، ممکن است به علت عدم توانایی جوجه هاي جوان درهضم چربی نسبت به پرندگان مسن تر باشد( 14 ). تحقیقات نشان داده شد که در دوره آغازین تفاوت مصرف جیره حاوي صفر2/5 پنج و 7/5 درصد چربی توسط جوجه هاي گوشتی معنی دار نیست ولی میزان مصرف خوراك جیره هاي داراي مقادیر کمتر چربی، بیشتر است(13).

در دوره رشد(21_42روزگی)مصرف جیره های حاوی سه درصدچربی بوده شش درصد چربی توسط جوجه ها بیشتر از جیره هاي حاوي سه در صد چربی بوده (0/05> p )(جدول 2 ). در این آزمایش ممکن است مقادیر بیشتر چربی به علت تاثیر بر کاهش سرعت تخلیه معده سبب کاهش خوراک مصرفی شده باشد.(8)  

افزایش وزن جوجه ها در دوره آغازین رشد و کل دوره در جیره حاوی سه درصد چربی بیشتر بود(p<0.01)(جدول های 1و2و3). چون هنگام مصرف جیره های حاوی چربی سیرشدن حیوان از طریق چربی موجود در روده کنترل می شود جوجه های تیمار حاوی مقادیر بیشتر چربی زودتر سیر شده مصرف خوراک و میزان رشد کم می شود(4). در یک تحقیق افزایش وزن جوجه ها در سن 18 تا 39 روزگی در جیره حاوی سه درصد چربی بیشتر از شش درصد بود (12). ضریب تبدیل غذایی تیمارهاي چربی در دوره هاي آغازین و رشد معنی دار نبود ولی در کل دوره، ضریب تبدیل جیره هاي سه درصد چربی بهتر از شش درصد چربی بود(P<0/05).

اثر نوع افزودنی ها بر خوراک مصرفی و افزایش وزن در دوره آغازین و رشد و همچنین کل دوره معنی دار بود(P<0/01).مصرف خوراک و افزایش وزن جوجه های مربوط به جیره های حاوی آنتی بیوتیک بیشتر بود. در کل دوره مصرف خوراک و افزایش وزن جوجه هایی که جیره های حاوی پروبیوتیک دریافت کردند کمتر بود(جدول 1، 2 و3).

اثر افزودنی ها بر ضریب تبدیل غذا در دوره آغازین و کل دوره معنی بود(P<0/05). به طورکلی آنتی بیوتیک ها هضم و جذب کربوهیدرات ها و چربی ها را افزایش می دهند(5). همچنین استفاده از پروبیوتیک در جیره جوجه های گوشتی موجب بهبود مصرف خوراک و ضریب تبدیل غذا می شود(8). در یک تحقیق تاثیر مصرف پروبیوتیک بیوپلوس2ب (مرکب از دو سویه باسیلوس لیشنی فرمیس[9] و بلسیلوس سابتیلیس [10]) به میزان 500 گرم در هر تن جیره بر میزان خوراک مصرفی جوجه های گوشتی معنی دار نبود(10).

تاثیر مثبت اکسی تتراسایکلین و پروبیوتیک لاکتوباسیلوس بر افزایش وزن در دوره آغازین (صفر تا 21 روزگی ) و تحت تنش گرمایی گزارش شده است(15).مصرف پروبیوتیکEM4  که کشت زنده میکروبی حاوی باکتری های متفاوت مخمر و قارچ است در آآآآنیشسزمدآاصثقآب آشامیدنی سبب کاهش مصرف خوراک در جوجه های گوشتی می شود (13). نتایج حاصل از استفاده از پروبیوتیک بر ضریب تبدیل غذا در این آزمایش با سایر گزارش ها در این مورد تطابق دارد(10).

در یک تحقیق، اثر مصرف آنتی بیوتیک در غذا بر کاهش ضریب تبدیل غذا، افزایش مصرف غذا و سرعت رشد معنی دار بود(4و9).

اثر متقابل سطح چربی و نوع افزودنی در جیره بر مصرف خوراك و افزایش وزن در دوره هاي آغازین، رشد و کل دوره معنی دار بود (جدول های 1و2و3). تیمار حاوی چربی (سه یا شش درصد) + فلاوومایسین مصرف خوراک و افزایش وزن بیشتری را در مقایسه با تیمارهاي حاوي پروتکسین داشتند(P< 0/05). . در کل دوره، کمترین میزان افزایش وزن مربوط به جوجه هاي تیمار شش درصد چربی + پروتکسین بود و آنها بالاترین مقدار ضریب تبدیل را داشتند(P<0/05).

مصرف آنتی بیوتیک ها در جیره غذایی اثر مثبت بر هضم و جذب چربی ها دارد. افزایش جمعیت میکروارگانیسم ها، در هضم و جذب چربی ها اختلال ایجاد می نماید و با ایجاد مشکل در چرخه کبدي _ روده اي اسیدهاي صفراوي باعث کاهش هضم و جذب چربی ها می شوند(5).

در آزمایش حاضر، استفاده از پروبیوتیک جمعیت لاکتوباسیل ها را در روده افزایش داده است که درنتیجه با ایجاد تغییرات بیولوژیکی در اسیدهاي صفراوي و دکونژوگه کردن و دهیدروکسیله کردن آنها، در جذب چربی توسط حیوان اختلال ایجاد می شود. اسیدهاي صفراوي در دستگاه گوارش حیوان عاري از میکروب دکونژوگه نمی شوند. علاوه بر باکتري هایی نظیر باکتروئیدها، بیفید و باکترها و کلستریدیوم ها، لاکتوباسیل ها نیز ممکن است تا حدود زیادي در هیدرولیز نمک صفراوي مؤثر باشند . در هر حال، در اثر که دکونژوگه شدن اسیدهاي صفراوي توسط باکتري هاي دستگاه گوارش، رشد کاهش می یابد(5).

 

جدول 1 – میانگین ± انحراف معیار عملکرد جوجه هاي گوشتی در دوره آغازین (صفر تا 21 روزگی)

1

 

 

جدول 2 – میانگین ± انحراف معیار عملکرد جوجه هاي گوشتی در دوره رشد(42_22 روزگی) 

2

مقادیر کلسترول HDL و LDL  سرم خون جوجه های تیمار های شش درصد چربی بیشتر بود(P<0/05 )(جدول 4). اثر نوع افزودنی بر کلسترول HDL و LDL  نیز معنی دار بود( P<0/05) و غلظت کلسترول HDL و LDL  سرم خون جوجه های تیمار های حاوی پروبیوتیک نسبت به جیره آنتی بیوتیک کمتر بود( P<0/05).در یک تحقیق مقدار کلسترول  خون با مصرف پروبیوتیک در جیره کاهش یافت(1).

هضم و سپس جذب چربی ها در روده با امولسیونه شدن آنها شروع میشود. صفرا براي امولسیون کردن چربی هاي خارج شده از معده ضروري است ( 8). لذا آنتی بیوتیک ها با تأثیر بر فلور میکروبی باعث کاهش اثرات منفی آنها بر اسیدهاي صفراوي شده و جذب چربی افزایش مییابد. کمتر بودن کلسترول LDL و HDL ، در خون پرندگان تیمارهاي حاوي پروبیوتیک می تواند ناشی از تأثیر پروبیوتیک در افزایش فلور میکروبی روده (به ویژه لاکتوباسیل ها) باشد. این باکتري ها با تغییرات بیولوژیکی در اسیدهاي صفراوي و اختلال در چرخه کبدي – روده اي آنها باعث کاهش هضم و جذب چربی ها می شوند(2).

اثر متقابل سطوح چربی و افزودنی ها بر کلسترول ،HDL ، LDL خون معنی دار نبود ولی بر VLDL و تريگلیسیرید معنی دار بود(P<0/05) و غلظت آنها در تیمار شش درصد چربی+ پروتکسین نسبت به تیمار شش درصد چربی+ فلاوومایسین بیشتر بود.

نتایج این آزمایش نشان داد که وجود چربی در جیره غذایی بر نحوه عمل نوع ماده افزودنی اثر دارد. یعنی استفاده از پروتکسین در جیره هاي حاوي چربی بر عملکرد جوجه هاي  گوشتی تأثیر منفی دارد. بنابراین در صورت استفاده از چربی در جیره غذایی مصرف پروتکسین به عنوان محرك رشد توصیه نمی شود. انجام آزمایش هاي بیشتر در این زمینه و بررسی اثر سایر انواع پروبیوتیک ها ضروري می باشد.

 

جدول 3 - میانگین ± انحراف معیار عملکرد جوجه هاي گوشتی در کل دوره (صفر تا 42 روزگی)

3

 

جدول 4 – میانگین ± انحراف معیار ترکیب لیپیدهاي سرم (mg-dl)در جوجه های تیمار های آزمایشی

4

 

 

 

[1] Deconjugation

[2] Dehydroxylation

[3] Streptococci

[4] National Research Council(1994)

[5] Low Density Lipoprotein

[6] Very Low Density Lipoprotein

[7] High Density Lipoprotein

[8] Statistical Analysis System

[9] Bacillus Licheniformis

[10] Bacillus. subtilis

درباره ما

شرکت فن‌آوری زیستی طبیعت‌گرا در سال ۱۳۷۹ به منظور احداث مدرنترین کارخانه بیوتکنولوژی در خاورمیانه جهت تولید فرآورده های بیوتکنولوژی در شهرك گلدشت کرج تاسیس و از ابتدای سال ۱۳۸۴ تولید خود را آغاز کرد.

کارخانه این شرکت توانایی تولید انواع آنتی بیوتیکها و واکسنهای حیوانی ، ویتامینها، لاروکشها، کودها، آفتکش‌ها و علف هرزکش‌های بیولوژیک مورد مصرف در بهداشت و کشاورزی را دارد.

چشم انداز

ایفای نقش به عنوان بزرگترین شرکت ارایه کننده خدمات کشاورزی بیولوژیک با کیفیت مطلوب، مطابق با استانداردهای جهانی، جهت تولید محصولات کشاورزی ارگانیک

ماموریت

ارائه مناسب ترین خدمات به کشاورزان برای تولید محصولات ارگانیک با بهره وری بالا، مطابق استانداردهای جهانی.
کمک به بسط فرهنگ کشاورزی ارگانیک.

©2018 Biorun. All Rights Reserved | کلیه حقوق برای شرکت فن آوری زیستی طبیعت گرا محفوظ است ۱۳۹۶©