تنوع زیستی

cultivated farm.jpgیکی از اصول کلی کشاورزی ارگانیک این است که به هر ارگانیسم زنده‌ای باید توجه شایانی گردد: از کوچکترین میکروارگانیسم‎‌هایی که در خاک ساکن‌اند تا درختان تنومندی که بالای سر آن سایه افکنده‌اند؛ به همین دلیل است که هر پیوند و حلقه‌ای در زنجیره تأمین غذا به سمت حفظ و در صورت امکان افزایش تنوع زیستی زندگی گیاهی و جانوری است. قواعدی که در جهت افزایش میزان تنوع زیستی هستند علاوه بر پیروی از قوانین موجود، معمولاً با قواعد کشاورزی هم همسو هستند. 



بازگشت به طبیعت
هنگامی که در کشاورزی ارگانیک از اصطلاح تنوع زیستی استفاده می‌شود، منظور تنها تعداد بیشتر گیاهان و جانوران نیست، بلکه منظور این است که گیاهان و جانوران بومی یک منطقه بطور طبیعی رشد می‌کنند.

مزایا
خیلی از قواعدی که در کشاورزی ارگانیک باعث افزایش باروری می‌شوند تأثیر ضربتی در افزایش گیاهان و جانوران و حفظ تنوع زیستی طبیعی دارند. مثلاً:

• استفاده از کود دامی تجمع و تمرکز میکروارگانیسم‌ها، کرم‌های خاکی، عنکبوت‌ها و غیره را در خاک افزایش می‌دهد
• تناوب کشت در زمینهای کشاورزی و ایجاد تنوع گیاهی مطلوب که بتواند با علف‌های هرز رقابت کند و در مقابل آفات و بیماریها مقاومت داشته و سبب افزایش مقاومت گونه‌های گیاهی گردد
• تغییر چند ساله محصول در یک زمین کشاورزی باعث رشد انواع وسیعتری از محصولات و برخی گونه‌های گیاهی و علوفه می‌شود
• در اولویت قرار دادن گیاهان و جانوران بومی باعث حفظ تنوع طبیعی در مناطق مختلف می‌شود
• استفاده از دشمنان طبیعی آفات بجای استفاده از آفت‌کش‌های  شیمیایی

سایر اقدامات
کشاورزان ارگانیک همچنین از شیوه‌های نظارتی دیگری هم که در کشاورزی وجود دارد استفاده می‌کنند که باعث حفظ تنوع زیستی و محیط زیست طبیعی در داخل و اطراف زمین‌های کشاورزی ارگانیک می‌شود. بعضی از این شیوه‌ها عبارتند از:

• کاشت حصار گیاهی و درخت
• حفظ و مراقبت از مرغزارهای قدیمی
• حفظ راه‌های آبی طبیعی
• حفاظت از درختان و پوشش‌های گیاهی بومی

ممنوعیت استفاده از کودها و آفت‌کش‌های شیمیایی، هم باعث جلوگیری از نفوذ احتمالی این مواد به راه‌های آبی و همچنین جلوگیری از اثرات منفی مانند آلودگی روی حیات موجودات آبزی می‌شود. این ممنوعیت‌ها همچنین باعث جلوگیری از تهدید احتمالی تجمع زیستی می‌شود چون در جاهایی که شکارچیان طبیعی مثل پرندگان شکاری بدلیل اینکه مقادیر زیاد این مواد شیمیایی به زنجیره غذایی راه پیدا کرده‌اند در اثر تجمع مواد سمی در بدنشان با خطرات جدی مواجه‌اند.

دام
اقداماتی که برای افزایش آسایش حیوانات طراحی شده‌اند مانند فراهم کردن مناطقی با پوشش‌های متنوع و یا مراتع و چراگاه برای دام‌ها، راه دیگری است که تنوع زیستی طبیعی گسترش پیدا کند.

عاری از ارگانیسم‌های اصلاح شده ژنتیکی
بالاتر از همه این قواعد، قوانینی هم هستند که استفاده از ارگانیسم‌های تغییریافته ژنتیکی را چه در تولید گیاه و یا پرورش دام ممنوع می‌کند. وجود چنین قوانینی باعث حفظ جمعیت گونه‌های گیاهی و جانوری می‌شود ضمن اینکه استفاده از انواع بیشتر گیاهان و جانوران در کشت ارگانیک را هم تشویق می‌کند.

تولید گاز
برخی مطالعات نشان می‌دهد کشت ارگانیک باعث تولید گاز کربنیک کمتری می‌شود و شاید در کاهش گرمایش کره زمین هم تأثیر داشته باشد. عواملی که شاید باعث این امر شود شامل موارد زیر می‌شوند:

کاهش مصرف انرژی از طریق بازیافت پسماندها و محصولات جانبی بجای استفاده از کود شیمیایی که از طریق فرآیند‌های انرژی‌بر تولید شده‌اند و حفظ و مراقبت از پوشش‌های گیاهی بومی و به‌طور کلی افزایش پوشش‌های گیاهی و تجزیه کربن زیرا کشاورزی ارگانیک سعی در ارتقای محتوای گیاهی خاک دارد.

یک مطالعه مؤسسه پژوهشی کشاورزی ارگانیک (FiBL) نشان داده که تولید گاز‌های گلخانه‌ای در واحد هکتار در سیستمهای ارگانیک ۳۲ درصد از سیستمهای کودهای معدنی و همچنین ۳۵ تا ۳۷ درصد از سیستمهای متداول که بر پایه کود هستند کمتر است؛ بنا به نتایج این مطالعه، علاوه بر نکته بالا، کشاورزی ارگانیک باعث می‌شود نسبت به سیستمهای کود معدنی به‌طور میانگین ۱۲ تا ۱۵ درصد دی‌اکسید کربن بیشتری به خاک برگردد زیرا باعث افزایش باروری و محتوای گیاهی خاک می‌شود.